Thứ Bảy, 23 tháng 12, 2017

Lóe- Thơ Duệ Mai









Lóe



Khum tay...Che gió...Bật diêm
Lóe lên một chút nỗi niềm... Rồi tan...!
Dưới chân, 
Từng mẩu lụi tàn
Nửa đen, nửa trắng,
Ngổn ngang... Như Đời!



Xin cám ơn NDM

Chủ Nhật, 17 tháng 12, 2017

Vì sao phải tập thói quen Bình Thản?





BÌNH THẢN


Chào các bạn,
Chúng ta đã nói nhiều làm sao có thể cầm gì đó trong tay – tiền, tài, tình, tiếng – mà khi mất đi ta không hề bị stressed một chút nào. Hay là muốn điều gì đó mà không stressed, không bị dính cứng vào ý muốn đó.
Đây là việc khó làm. Thường là khi ta muốn đạt được gì, ta cố gắng đạt nó, và khi ta không đạt được, ta có thể bị stressed, như chúng ta vẫn thấy các vận động viên thua cuộc và khóc. Hoặc khi ta đã có gì trong tay rồi, như là chức vụ và danh tiếng, bỗng gặp gì đó mà mất tất cả, như cựu tổng thống Hàn quốc Roh Mu-hyun chỉ vì bị điều tra tham nhũng mà tự tử. Bình thản mỉm cười trong mọi tình huống chẳng dễ chút nào.
Đây là cốt lõi của những khái niệm mà chúng ta thường nói đến: vô ngã, vô chấp, vô trụ, dâng mọi sự vào tay Chúa (total submission). Nếu ta làm được điều cốt lõi này – bình thản, không stressed – thì đó là bằng chứng chúng ta đã đến hàng Bồ tát, hàng Thánh.
Đương nhiên là từ phàm phu đến Thánh cũng có nhiều cấp bậc. Nếu chưa là Thánh ngay được thì hãy cố gắng làm thiện tri thức (người có trí tuệ tốt).
Đây là vấn đề thái độ 100%. Cách tập luyện thì rất dễ, chỉ cần kiên trì để hệ thần kinh của ta thành quen.
Nếu bạn để một triệu đồng trong túi và một lúc nào đó khám phá ra là đã mất (rất có thể vì lôi xâu chìa khóa ra khỏi túi và kéo theo tiền), thay vì bực mình thì nói: “Khi được, khi mất, chuyện thường thôi.” Hay là “Khi Chúa cho, khi Chúa lấy.”
Nói chung là mất gì, thì cũng nói một câu như thế. Riết rồi bạn sẽ quen, dù bị mất gì cũng xem là chuyện tự nhiên ở đời, dù đó là cả một cơ nghiệp của mình.
Nhưng tại sao mình cần phải tập thái độ như thế? Bởi vì, đó là trí tuệ. Người hay stressed thì thuần túy là ngu dốt. Đã mất rồi, có stressed cũng không lấy lại được. Hơn nữa, đời hợp tan tan hợp là chuyện tự nhiên thường tình, có được được mất là chuyện tự nhiên thường tình, cũng như là khi khỏe khi bệnh, chẳng có gì phải ngạc nhiên hay stressed.
Nếu chúng ta có thái độ như thế thì ta luôn bình an hạnh phúc, và lại thường thắng hơn thua ở đời, vì người bình thản thường đánh đâu thắng đó. Võ sĩ đấu võ đài cũng vậy. Người nào bình tĩnh, không căng thì thường thắng. Chiến đấu hết mình, thắng thua là chuyện thường. Chẳng lẽ thắng mãi không thua? Chiến đấu là vì nghệ thuật và để trình diễn cho khán giả thưởng thức nghệ thuật, thắng thua là để biết sức mình, có chết chóc gì nếu thắng hay thua? Cho nên võ sĩ, vận động viên chuyên nghiệp, thường bình thản khi đấu, và chính nhờ bình thản mà cơ hội thắng của họ lại tăng.
Điều quan trọng hơn cả là người bình thản luôn giúp cho những người quanh mình bình an hơn, nhất là trong khi sóng gió. Bạn đương nhiên là người lãnh đạo ai cũng thấy trong thời kỳ khủng hoảng. Vì trong khi mọi người sợ đến đông lạnh, chỉ có bạn bình tĩnh khuyên bảo hay chỉ đường cho mọi người. Bình thản trong mọi hoàn cảnh là yếu tố số một của lãnh đạo, không có yếu tố nào quan trọng hơn vậy.
Chúc các bạn luôn bình thản, và hạnh phúc.
Mến,
Hoành
(  từ đọt chuối non blog )

Thứ Bảy, 9 tháng 12, 2017

Mùa đông cạn- thơ Song Thu





Related image







đông khẽ đậu trên đôi tay héo úa
chiều nhạt nhòa che đuôi mắt chân chim
mùa dắt tay thảng thốt vội đi tìm
làn mây ấm, cánh chim câu dỡn nắng ...


trăng mờ ảo ru màn đêm tĩnh lặng

rét hanh khô se đậm những nếp nhăn
gió bấc lay chân cất bước nhọc nhằn
đếm từng nhịp chậm dần theo năm tháng...


nhớ xuân ấy mùa trong veo ấm nắng 

nhớ hè xưa bừng chói ánh mặt trời
rồi thu vàng tình theo gió chơi vơi
và c thế... đông mỉm cười ...hiu hắt...



 tần ngần nhớ kỷ niệm xưa dìu dặt
bao niềm vui xen lẫn những nỗi buồn
có giận hờn bởi vì quá yêu thương
chút yếu đuối, chút kiên cường...kiêu hãnh



hoa sữa rụng trắng đông, đêm đặc quánh
lá bàng khô cuộn chân gió bời bời
mình ơi mình, ta đã chạm tới nơi
mùa đông cạn...gọi mặt trời xuống núi...




                         















Thứ Ba, 5 tháng 12, 2017

Chữ viết tiếng Việt và vấn đề cải cách.

TTCT - Một lần nữa, chữ viết tiếng Việt lại được đề nghị “phẫu thuật thẩm mỹ” và cắt bỏ những phần thừa (đề nghị của PGS Bùi Hiền ở Hội thảo ngữ học toàn quốc lần thứ 20 tại Quy Nhơn vào tháng 9-2017) khiến truyền thông và cộng đồng dậy sóng.

.
Nhưng trước khi nói chuyện “phẫu thuật” chữ viết tiếng Việt, ta hãy ngắm lại dung nhan của nó và so với bạn bè năm châu xem chữ viết tiếng Việt đang đứng ở đâu.
Mỗi ngôn ngữ đều có thành phần bắt buộc là ngôn ngữ nói, còn thành phần thứ hai không nhất thiết phải có là ngôn ngữ viết mà ta hay gọi là chữ viết hoặc văn tự.
Chữ viết xuất hiện muộn hơn tiếng nói rất nhiều và được chia làm hai loại: chữ ghi ý (chữ tượng hình) và chữ ghi âm. Chữ ghi âm có hai mức độ chi tiết là chữ ghi âm tiết và chữ ghi âm vị. Âm vị (còn gọi là âm tố) là đơn vị ngữ âm nhỏ nhất không mang nghĩa tự thân, nhưng có giá trị khu biệt nghĩa.
.
Các bộ chữ cái chính trên thế giới 
Tiếng Việt hiện nay được ghi bằng bộ chữ cái La-tinh (Latin), là thứ chữ ghi âm vị, bắt nguồn từ bộ chữ cái mà người La Mã cổ đại sử dụng. Đó là bộ chữ cái thông dụng nhất trên thế giới xét về phạm vi, địa bàn và số ngôn ngữ sử dụng.
Các ký hiệu phiên âm quốc tế của Hiệp hội Ngữ âm quốc tế cũng sử dụng bộ chữ cái Latin làm cơ sở và bổ sung nhiều ký tự mới để biểu thị những âm vị đa dạng trong mọi ngôn ngữ.
Những bộ chữ ghi âm sơ khai đầu tiên ra đời ở vùng Trung Đông vào khoảng thế kỷ 12 TCN và chỉ có phụ âm, không có nguyên âm. Chữ Ả Rập ngày nay thuộc loại chữ ghi âm vị chỉ có phụ âm như thế.
Bộ chữ cái Hi Lạp, mà thỉnh thoảng chúng ta vẫn lấy từ đó để viết ký hiệu toán học, là bộ chữ cái đầu tiên bao gồm cả phụ âm và nguyên âm. Bộ chữ cái Cyrillic bắt nguồn từ bộ chữ cái Hi Lạp được các ngôn ngữ Slav, trong đó có Nga và Ukraine, sử dụng.
Các nước cộng hòa trong Liên Xô trước đây đều sử dụng bộ chữ Cyrillic, nhưng khi tách ra thành nước độc lập, một số nước đã chuyển sang dùng bộ chữ Latin.
Độc đáo nhất thế giới có lẽ là bộ chữ Hangul của Triều Tiên và Hàn Quốc: mỗi âm tiết được viết thành một khối vuông, khiến nhiều người cứ tưởng đó là kiểu chữ tượng hình như chữ Hán.
Còn chữ Nhật thì khá rắc rối vì kết hợp ba hệ chữ: kanji (Hán tự) tượng hình bắt nguồn từ chữ Hán và thường có thể đọc theo hai cách, có khi có nhiều cách đọc dựa theo âm Hán hoặc theo âm Nhật có nghĩa tương ứng; hiragana dùng để ghi các từ gốc Nhật, các thành tố ngữ pháp và katakana dùng để ghi từ vựng, tên riêng nước ngoài hoặc thuật ngữ khoa học. Hiragana và katakana chỉ là loại chữ ghi âm tiết nên số ký tự khá nhiều: mỗi loại có 46 ký tự.
.
Điểm mạnh và điểm yếu của chữ tiếng Việt 
Dù chữ Nôm có những yếu tố ghi ý (phù thanh) như chữ Hán, nhưng không phải là loại chữ ghi âm như có người đã nhầm, vì người đọc không mặc nhiên đọc được chữ Nôm nếu không được trang bị trước chữ Hán.
Cách cấu tạo và ghi âm của nó cũng đại khái, không thành chuẩn nên có khi cùng một chữ mà phải vừa đọc vừa đoán, hoặc một chữ vẫn có thể có mấy âm đọc khác nhau.
Một trong những nguyên nhân chính khiến tiếng Hán và tiếng Nhật không Latin hóa được là do các ngôn ngữ đó có quá nhiều từ đồng âm, khi dùng chữ ghi âm sẽ gây hiểu nhầm, khó hiểu. Tiếng Việt có lượng âm tiết dồi dào, nhất là nếu tính cả thanh điệu, nên đã vượt được cửa ải này để sử dụng được bộ chữ cái Latin.
Bộ chữ “quốc ngữ” ghi âm tiếng Việt có hai điểm mạnh, theo PGS Phan Ngọc:
1) Chữ quốc ngữ không phải là chữ viết của một phương ngữ, mà là chữ viết của toàn dân Việt Nam xét cả về thanh điệu (đầy đủ 6 thanh điệu) lẫn hệ vần, phụ âm đầu (có âm nặng uốn lưỡi như s, tr) và âm cuối, mặc dù những nhà truyền giáo phương Tây chủ yếu tiếp xúc với các phương ngữ Trung Bộ và Nam Bộ khi sáng tạo ra chữ Việt;
2) Chữ quốc ngữ chỉ dựa hoàn toàn vào ngữ âm Việt Nam đương đại, chứ không mảy may dựa vào lịch sử.
Nhược điểm dễ thấy của chữ quốc ngữ là do người phương Tây soạn ra vào đầu thế kỷ 17, ban đầu để cho chính họ dễ học tiếng Việt chứ không phải dành cho người Việt, nên có những thiếu sót như dùng những ký tự hay cụm ký tự ghi cùng một âm tiết (c và k, g và gh, ng và ngh), hoặc dùng ký tự d và gi ghi âm tiết/z/ (dựa theo tiếng Ý và Bồ Đào Nha) mà đáng lẽ nên dùng ký tự z.
Nhược điểm thứ hai mang tính lịch đại là bộ chữ này ra đời khi cơ sở nghiên cứu phân tích hệ thống ngữ âm của tiếng Việt chưa đầy đủ, chưa có những khái niệm ngôn ngữ học hiện đại như âm vị nên có chỗ bất hợp lý.
Một nhược điểm nữa là chữ Việt có kèm nhiều dấu phụ nhất trên thế giới (36 trường hợp có một dấu phụ, như: ă, â, ê, à, ả, ã, á, ạ...; 30 trường hợp có hai dấu phụ, như: ề, ể, ễ, ế, ệ...), trong đó có 7 chữ cái được tạo thêm từ bộ chữ Latin cơ bản bằng cách thêm dấu phụ: ă, â, đ, ê, ô, ơ, ư.
Đó là do lượng ngữ âm (kèm thanh điệu) quá phong phú, vượt xa khả năng biểu thị của các chữ cái Latin cơ bản nên người ta phải thêm dấu phụ và dùng con chữ ghép (như ng, nh, ch, tr) để ghi tất cả các âm thanh của tiếng Việt.
Nó gây ra bất tiện về mặt chính tả, khó phân biệt và dễ nhầm lẫn đối với người nước ngoài.
.
Những ý tưởng cải cách chữ Việt 
Ngay từ khi ra đời, chữ Việt đã liên tục được sửa đổi, cải tiến cho phù hợp hơn với tiếng Việt. Có những sửa đổi, cải tiến được chấp nhận nhưng cũng có những sửa đổi, cải tiến không được chấp nhận.
Những cải tiến đơn giản như bỏ gạch nối trong một từ đã được chấp nhận (tự-do thành tự do), nhưng viết liền mỗi từ đã không được chấp nhận vì có thể gây đọc nhầm (ví dụ tựdo).
Các cải cách có mấy hướng: a) bỏ dấu phụ; b) thay các phụ âm viết chữ cái kép (ch, tr, ng, nh, ph) bằng chữ cái đơn; c) thống nhất các phụ âm có cùng âm vị; d) bổ sung các chữ cái f, j, w, z; đ) sửa lại các âm và vần có cùng âm vị như ia, ua, ưa và iê, uô, ươ; e) viết lại một số nguyên âm đôi theo đúng âm vị, ví dụ oa, oai, oe, uê, uy thay bằng wa, wai, we, wê, wi.
Trong Dictionnaire élémentaire Annamite-Français (Từ điển cơ sở Việt - Pháp, 1868), Le Grand de la Liraye(1819-1873) đã thay đ bằng d (dức hạnh), d bằng dz (dzanh tiếng) và không dùng s mà thay bằng sh (shay rượu).
Những năm 1902 và 1906, đã có những hội nghị họp tại Hà Nội bàn về cải tiến chữ quốc ngữ và toàn quyền Pháp đã ký một nghị định ngày 16-5-1906 về việc dùng chữ quốc ngữ cải tiến trong các sách giáo khoa, nhưng rồi không thi hành được vì những trở lực.
Có những cố gắng thay dấu phụ bằng chữ cái như viết ăn thành antăpthành aph (Nguyễn Triệu Luật), dùng các chữ b, k, l, d, q viết sau đuôi âm tiết thay cho các dấu huyền, hỏi, ngã, sắc, nặng (Phó Đức Thành), dùng các chữ f, z, w, q, j viết sau đuôi âm tiết thay cho các dấu huyền, hỏi, ngã, sắc, nặng (Nguyễn Văn Vĩnh), ap viết là abăp viết apac viết agăc viết ak (Nguyễn Bạt Tụy), nhưng mọi ý tưởng bỏ dấu phụ đều không được chấp nhận.
Vào những năm 1930, tồn tại cách viết zai kấp, kách mệnh, zân kày trong những văn bản của Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Đông Dương.
Đến nay, Từ điển bách khoa Việt Nam đã đưa các chữ cái f, j, w, z vào sử dụng hạn chế, chỉ để phiên âm tên riêng nước ngoài hoặc một số thuật ngữ khoa học (bazơ, parafin).
.
Có cần cải cách gây đảo lộn nữa không?
Sau vài thế kỷ tồn tại và biến đổi, tiếng Việt bước vào thời kỳ ổn định như những ngôn ngữ lâu đời khác. Xét tương quan với một số ngôn ngữ thông dụng khác trên thế giới hiện nay, chữ Việt ổn hơn rất nhiều.
Chữ tiếng Việt tuân theo khá triệt để nguyên tắc của chữ ghi âm là ghi thế nào đọc thế ấy, trong khi chữ tiếng Anh phải nói là xếp hàng đầu về hiện tượng viết một đàng đọc một nẻo: một ký tự có thể ghi nhiều âm vị khác nhau tùy từ cụ thể và một âm vị có thể được ghi bằng nhiều ký tự khác nhau.
Ngay chữ tiếng Pháp cũng có những “chữ câm” không đọc, có chữ h lúc câm lúc đọc. Tiếng Anh và Pháp vẫn dùng những ký tự ghép đôi để ghi một âm vị như trong tiếng Việt hoặc một âm vị có nhiều cách ghi, ví dụ tồn tại cả f lẫn ph. Shannon, người sáng lập quan trọng nhất lý thuyết thông tin, đã ước tính độ dư thừa trong chữ Anh vào khoảng 50%.
Cách đây hơn một thế kỷ, sau khi hệ phiên âm quốc tế (IPA) ra đời, ở Anh và Pháp cũng từng có phong trào rầm rộ đòi thay đổi chữ viết mà họ coi là đầy rẫy bất hợp lý, nhưng rồi đến nay vẫn không có gì thay đổi.
Lần cải cách tiếng Nga cuối cùng diễn ra vào hai năm 1917-1918 sau Cách mạng Tháng Mười, khiến 4 chữ cái bị loại khỏi bảng chữ cái Nga và hiện nay nó có 33 chữ cái.
Dần dần nhiều người nhận ra rằng chữ viết, cũng như lịch pháp, là thứ gần như không nên và không thể thay đổi triệt để theo hướng tối giản vì nhiều lý do: thói quen, sự tốn kém khổng lồ về thời gian và tiền bạc mà những tiện ích mới không thể bù đắp, tạo ra đứt gãy văn hóa, gây trở ngại cho việc các thế hệ sau tiếp cận văn bản.
Chưa kể sự “thừa thãi” bề ngoài ấy còn diễn đạt những khác biệt về ngữ nghĩa, hình vị, từ nguyên, cú pháp, thậm chí đôi khi còn cần thiết để tránh nhầm lẫn khi truyền tải, là độ dư thừa cần có trong mã hóa thông tin để chống nhiễu.■
Đề án chưa hoàn thành của PGS Bùi Hiền có những sai sót và bất cập đáng kể:
- Ông đã xác định không đúng hai trường hợp cùng một cặp ký tự phụ âm biểu thị hai âm vị khác nhau, nên đã đưa vào làm một. Đó là hai cặp ký tự ch và nh. Trong chữ chích và chữ nhanh, phiên âm quốc tế là /ʨïk/ (hoặc /cik/ theo nguồn tiếng Việt) và /ɲajŋ/, trong đó ch phụ âm đầu khác âm cuối và nh cũng tương tự.
- Với việc thay th thành w, ng thành q, ông đã đi ngược xu hướng hội nhập về văn tự khi gán cho những ký tự thông dụng những âm hết sức xa lạ với cộng đồng quốc tế. Nếu tiếp thu đề xuất này, học sinh Việt Nam sẽ khó khăn khi học tiếng nước ngoài.

NGUYỄN VIỆT LONG

Thứ Bảy, 2 tháng 12, 2017

Lu bu chuyện 20-11- (tiếp)




Lâu lâu không vào blog, hôm nay mở ra mới thấy bài còn dang dở, ST vội đăng tiếp kẻo...thất hứa. Chẳng có gì nhiều nhặn, ST chỉ đưa lên vài bức ảnh để lưu lại thôi





Song Thu cùng các bạn học phổ thông đòan Kết dự lễ kỷ niệm 55 ngày ra trường. Anhr chụp với thày giáo dạy tóan năm ấy- thày Nguyễn đức Dân

Cùng các bạn gái năm xưa 

Năm nay khoa của ST cũng kỷ niệm 15 năm thành lập. Anh chụp cùng các em học sinh năm cuối 



Với NCS của ST, nay là bộ trưởng Bộ Kế Họach và đầu Tư, UV TƯ, Nguyễn chí Dũng về thăm trường



Cùng với đồng nghiệp cũ, nay đã là các ông lão bà lão xưa nay hiếm...


Còn bà giáo này ...cũng lão quá rồi! Hu hu...

Xin cám ơn bạn bè đã cùng chia sẻ!

Thứ Bảy, 25 tháng 11, 2017

Gió bấc đầu mùa- thơ Song Thu





Bạn bè nhắc nhở sao dạo này ST ít vào blog...Vội đăng lại bài thơ cũ- từ năm 2011, mời mọi người chịu khó đọc nha...




Không gọi mà gió đã về
Se se lòng đường Hà Nội
Em khóac vội 
Chiếc áo mỏng mùa thu
Chiều mờ tan những mảng sương mù
Ẩm ướt kênh đào
Có lẽ nào đã vào thu muộn?


Anh ở đâu nơi cách xa ngàn trượng
Gửi cho em một khúc tâm tình
Rằng ở đâu, ở đâu có bóng hình
Nơi đó có Vườn Yêu


Vườn Yêu anh lạ biết bao nhiêu
Một góc nhỏ hay một chiều cà phê đắng
Nhớ ai trong tĩnh lặng
Nhớ ai trong trống vắng
Hay nhớ ai trong quãng lặng của bản tình ca?


Da diết 
Thiết tha,
Vỡ òa,
Lặng im?


Em vơ vẩn đi tìm
Cái hiện hữu lúc chìm lúc nổi
Người đến với người qua bao nút mối
Thít chặt rồi có gỡ nổi cho ra
Vườn Yêu anh đâu chỉ có hoa
cho ong đến la đà hút mật?


Em lặng lẽ vun lá vàng đã mất
Những cánh hoa rơi phảng phất quanh mình
Để nhóm lên ngọn lửa lung linh
Nói với chính mình
Có một vườn yêu như thế...


Gió đầu mùa lật tung khe khẽ
Nỗi nhớ đã lãng quên
Rồi thổi bùng lên... bùng lên
Thành nỗi nhớ ...như lần đầu tiên
biết nhớ...




Chủ Nhật, 19 tháng 11, 2017

Lu bu chuyện 20-11-2017. Ảnh và bài Song Thu




Chúc mừng ngày lễ của các thày cô và các bạn đồng nghiệp yêu quý!




Tốp ca- múa của Sinh viên mừng các thày cô giáo...




Năm nay trường ĐHKTQD của ST làm lễ kỷ niệm ngày nhà giáo ...hơi bị long trong!!! Số là trường vừa khai trương cụm những công trình chính của TRUNG TÂM ĐÀO TẠO sau...15 năm mong đợi!
Đây được coi là trung tâm đào tạo hiện đại và đồng bộ nhất của VN...và trong tương lai với những công việc còn hòan chỉnh tiếp, sẽ là ngang tầm quốc tế!



Các cán bộ, nhà giáo đã nghỉ hưu được mời đến tham quan và và dự lễ khánh thành đầu tiên. Đây là tổ hợp liên hòan 3 tòa nhà 19,5 và 10 tầng, do kiến trúc sư người Pháp thiết kế. Một công ty quân đội xây dựng...còn vốn, do nhà nước cấp + đóng góp của trường! 





Chị em xúng xính diện áo quần đẹp, đi dự lễ. Song Thu cũng không ngoại lệ...Hì!



Trong buổi lễ, sau những lời chúc mừng, một số cựu giáo viên, cán bộ được vinh danh là đã có đóng góp ...vân vân và vân vân ...... Song Thu cũng được nhận hoa! ... (May quá hôm đó diện áo dài, chứ không thì lên sân khấu xấu hổ chết...! Hì!)

Nán lại chụp hình kỷ niệm cùng cô bạn ...





Rồi mọi người được mời đi thăm quan khu giảng đường mới, hiện đại...Khu thư viện đẹp đẽ, sang trọng...mang tên người hiệu trưởng danh dự đầu tiên của trường , sắp được khánh thành...










Vào ngày 19-11, lễ kỷ niệm chính thức được tiến hành, cùng với kỷ niệm 40 năm đào tạo sau Đại học của trường, khai trương thư viên Phạm văn Đồng...








Buổi lễ kéo dài và kết thúc bằng một bữa tiệc thịnh soạn, vui vẻ...(Ảnh ST cùng bạn bè trong phòng tiệc)


( Mời xem tiếp kỳ sau...)