Thứ Bảy, 4 tháng 1, 2014

Cuối tuần: Chiêm ngưỡng " NỤ HÔN" kỳ diệu của Klimt


Vẻ đẹp kỳ diệu của vàng, bạc và phụ nữ trong tranh Gustav Klimt




Tranh của Klimt nằm trong số những tác phẩm nghệ thuật đắt giá nhất thế giới, nhưng chúng cũng là những hình ảnh trang trí ở những nơi đại chúng nhất, như quán giải khát hay làm vòng đeo chìa khóa và đồ trang trí dán trên tủ lạnh.
 

Thậm chí công ty sản xuất búp bê Barbie còn tung ra sản phẩm mang chân dung làm theo họa phẩm Portrait Of Adele Bloch-Bauer (Chân dung Adele Bloch-Bauer) của ông. 
 

Sức hấp dẫn phổ thông, toàn cầu
 

“Cách Klimt đến được với số đông công chúng thật lạ thường” - nhà phê bình nghệ thuật Richard Cork nói. “Ông là một trong số ít nghệ sĩ được tổ chức triển lãm hồi cố ở khắp nơi”.

Theo nhà phê bình Cork, Klimt nổi tiếng bởi ông là một nghệ sĩ cấp tiến trong thời của mình, thử nghiệm nhiều điều mới mẻ và những chủ đề của ông có sức hấp dẫn rất lớn.

Tiến sĩ Alfred Weidinger, một trong những chuyên gia hàng đầu về Klimt đồng thời là PGĐ Bảo tàng Belvedere ở Vienna nơi đang lưu giữ bộ sưu tập lớn nhất thế giới của Klimt, khẳng định sức hấp dẫn của Klimt thực sự mang tính toàn cầu. 

Năm 2009, Weidinger đã đi khắp châu Phi chụp ảnh và tại một vùng nông thôn ở Ethiopia, nơi rất ít khách du lịch đặt chân tới, ông đã gặp một phụ nữ mặc chiếc áo phông có hình ảnh bức tranh The Kiss của Klimt. Người phụ nữ này đã giải thích với Cork rằng, một nhiếp ảnh gia Italia đã tới thăm ngôi làng của chị và khi kết thúc cuộc khám phá tại đây, ông muốn tặng chị một món quà để tỏ lòng cám ơn và đưa ra 3 chiếc áo phông để chị lựa chọn. Mặc dù không biết gì về Klimt, nhưng chị đã chọn chiếc áo mang hình ảnh họa phẩm của ông vì chị thích màu vàng trong đó.
 

Bậc thầy về sử dụng kim hoàn

Là con trai của một thợ kim hoàn, Klimt hiểu rõ được việc sử dụng các kim loại trong tranh giống như một số ít nghệ sĩ cùng thời. Mặc dù ông vẽ tranh bằng màu, song ông có khả năng độc đáo trong việc tạo nên hiệu ứng màu sắc bằng các kim loại quý, đá và đồ trang sức.

Klimt được đào tạo tại trường Nghệ thuật Ứng dụng chứ không phải Viện Mỹ thuật của Vienna. “Ông muốn sử dụng đá cẩm thạch, vàng và bạc thật, nhưng hiếm khi ông và những người bảo trợ của mình có đủ khả năng để thực hiện mong muốn đó” - tiến sĩ Weidinger cho biết. 

The Kiss ( Nụ Hôn)- bức tranh nổi tiếng nhất của Gustav Klimt.

Và khi có cơ hội thì Klimt đã tha hồ thỏa mãn niềm đam mê đó. Ông được đặt hàng làm một trụ ngạch khảm trong dinh thự của Adolphe Stoclet - một chủ ngân hàng giàu có. Klimt đã nạm trụ ngạch đó bằng đồ trang sức, men, ngọc trai, bạc và vàng. Sau này, ông đã tái tạo cách làm đó trong nhiều bức tranh của mình.    

Không chỉ là một bậc thầy về kim loại, đá quý, Klimt còn là một bậc thầy về marketing. Ông là một trong số ít nghệ sĩ ở Áo tái sản xuất các tác phẩm của mình với số lượng lớn và ông cũng cho phép các nghệ sĩ khác chép lại tranh của mình.

Trào lưu nghệ thuật mới và sự tôn vinh nhục cảm

Klimt còn là người trụ cột của trào lưu Secession, một nhóm nghệ sĩ Áo thách thức lại sự cứng nhắc của hội họa Áo truyền thống. Mục đích chính của trào lưu này là đưa nghệ thuật, nghề thủ công và thiết kế vào một trào lưu lớn mang tên Gesamtkunstwerk.

Người bạn lâu năm và được cho là người tình của Klimt - bà Emilie Floege cũng tham gia vào trào lưu này với vai trò là người may trang phục phụ nữ. Floege chỉ là một trong nhiều người tình của Klimt. Mặc dù là một người nhút nhát, nhưng ông đặc biệt ham thích phụ nữ và sau năm 1900, Klimt đã vẽ nhiều tác phẩm dành cho họ. 



Hop II, tranh của Gustav Klimt
Nhiều người phụ nữ của ông được vẽ trong hình ảnh nude hay trong những tư thế rất khêu gợi. Có những hình ảnh gây tranh cãi khi thể hiện sự tôn vinh thú nhục dục.

Năm 1903, ông buộc phải tháo bỏ bức tranh Hope I ra khỏi cuộc triển lãm hồi cố đầu tiên của trào lưu Secession. Bức tranh này mô tả một phụ nữ mang thai khỏa thân và nó đã bị cho là vượt quá ranh giới khuôn phép.

Tư tưởng cấp tiến đó của ông đã nhận được sự đồng cảm của các thế hệ trẻ sau này. “Không ai có thể tổng hợp các cảm xúc như tình yêu, niềm đam mê hay sự khao khát nhưng đồng thời cũng gây nỗi tuyệt vọng và sự lo lắng giống như Klimt” - Klaus Pokorny, thuộc bảo tàng Leopold ở Vienna, nhận định. “Đó chính là lý do tại sao ông lại lôi cuốn người trẻ đến vậy”.


Mời xem một số tranh khác của Klimt qua bài nghiên cứu sau:
 

Gustav Klimt sinh ngày 14-07-1826, là con thứ 2 trong một gia đình thợ kim hoàn nghèo có tới 7 người con. Trải qua một tuổi thơ nghèo khó, như các gia đình nhập cư khác.
Năm 14 tuổi ông vào học trường Nghệ thuật trang trí ở Viena. Ông học tại đây tới năm 20 tuổi như là một họa sĩ trang trí.

Klimt dưới nét vẽ của Egon Schiele 

Không như những họa sĩ trẻ, Klimt lại thích những nguyên tắc bảo thủ bài bản tại trường, cũng như tôn sùng các họa sĩ lịch sử.
Năm 1880 cùng với người anh trai và một người bạn, họ bắt đầu thành lập nhóm làm việc gọi là "Công ty của nghệ sĩ" và làm các công việc chuyên nghiệp như tranh hoành tráng trong nhà, hay các tòa nhà công cộng. Tiêu biểu là loạt tranh "Allegories and Emblems"
Năm 1888, Klimt nhận bằng khen của Hoàng đế Áo, Franz Josef cho những đóng góp cho nghệ thuật. Ông cũng trở thành một thành viên danh dự của trường Đại học Munich và Đại học Viena.
Trong cuộc suốt cuộc đời Klimt không lấy vợ, nhưng ông nổi tiếng là người lăng nhăng, thường xuyên sử dụng gái mại dâm làm các mẫu vẽ và có tới 14 đứa trẻ ra đời bởi những mối quan hệ này.


Danaë 1907

Nhiều tác phẩm của Klimt được cho là quá dung tục ở những năm đầu thế kỷ 20, thậm chí nhiều người cho rằng những tác phẩm khỏa thân của ông khiêu dâm quá mức.
Dù vậy tất cả bê bối dường như giúp nâng cao tầm ảnh hưởng và danh tiếng với các tác phẩm nghệ thuật của Klimt.

Ly khai Vienna  (Vienna Secession)

Phong trào Ly khai Viena là phong trào dựa trên cảm hứng của phong trào Art Nouveau, với mong muốn nghệ thuật gần gũi với xã hội, chống lại thái độ bảo thủ của nghệ thuật lúc bấy giờ.
Không có tuyên ngôn chính thức của phong trào Ly khai Viena, đơn giản là họ khuyến khích bất cứ phong cách nào đặc biệt.


The Three Ages of Woman, 1905

Klimt là người sáng lập và là chủ tịch của Sezession Wiener ( Vienna Secession) năm 1897. Tạp chí "Ver Sacrum" ra đời nhằm đưa tin hàng tháng về các hoạt động của hội. Ông làm việc tại đây cho tới những năm 1908.
Năm 1894, Klimt được lựa chọn để vẽ 3 bức tranh Triết học, Y học và Luật học để trang trí trần nhà của Đại sảnh đường tại Đại học Vienna. Chúng không được hoàn thành do bị chỉ trích bởi chủ đề "khiêu dâm' ẩn chứa trong đó.
Klimt cố gắng đưa những câu chuyện truyền thống và các biểu tượng bằng một ngôn ngữ được "công khai" nhiều hơn là sự gợi dục. Tất nhiên nó bị phản đối kịch liệt từ các nhà chính trị, thẩm mỹ, tôn giáo. Điều này khiến những bức tranh không bao giờ được hoàn thành.
Cả ba bức tranh đã bị phá hủy khi lực lượng SS (Của Đức) rút đi tháng 5/1945.
Năm 1902, ông vẽ "Beethoven Fries" một bức tranh tường của tòa nhà của phong trào Ly khai.




Các phần của Beethoven Fries

Giai đoạn thành công với Vàng

Nhờ những kinh nghiệm của nghề chạm khắc trang sức trong gia đình. Klimt sử dụng rất nhiều màu sắc vàng bạc cho công việc nghệ thuật mình. Ngoài đặc điểm quý phái bởi trang trí bằng vàng, những hình dạng trong tranh của ông thường khiến người xem liên tưởng sự dung tục (quan điểm thời đó).
Các tác phẩm Pallas Athene (1898), Judith (1901), Danae (1907) thì The Kiss – Nụ hôn (1907 – 1908) là những tác phẩm đáng chú ý của thời kỳ này.
The Kiss
The Kiss 1907-1908


Một trong những tượng đài bất diệt về tình yêu. Chưa từng có một tác phẩm theo trường phái tượng trưng, trang trí về tình yêu lại thànhh công như vậy.
Khi làm việc và thư giãn tại nhà, Klimt thường mang dép và áo dài giống như một nhà tu, cống hiến hết mình cho gia đình và nghệ thuật, ngoại trừ thời gian cho phong trào Ly khai.
Ông cũng tránh các quán cà phê, các nghệ sĩ trong xã hội. Mặc dù nổi tiếng về những hình vẽ gợi dục, nhưng Klimt giữ công việc của mình rất kín đáo, nhằm tránh các bê bối cá nhân.
Các bản vẽ của Klimt thường dùng các câu chuyện ngụ ngôn để che giấu bản chất khêu gợi, nhưng thường bộc lộ sự quan tâm tới tình dục. Các người mẫu – gái mại dâm – của ông đã tạo ra những cảm xúc này.

Klimt ít khi viết/vẽ về chính mình như ông thừa nhận "Tôi chưa bao giờ vẽ chân dung của mình, ít quan tâm tới bản thân mình. Tôi là họa sĩ từ sáng tới tối và quan tâm tới chủ đề của các bức tranh, trên tất cả tôi quan tâm tới phụ nữ… "

Và sau khi chết.

Giống như nhiều các họa sĩ tên tuổi, sau khi đột ngột qua đời ngày 06/02/1918 vì đột quỵ và viêm phổi. Các tác phẩm của Klimt được đánh giá cao và nằm trong top những bức tranh đắt giá nhất thế giới.
Tháng 11/2003, bức Landhaus am Attersee được bán với giá 29,128,000$. Tuy nhiên mực giá này chỉ tồn tại trong 3 năm, khi bức Apple Tree I (1912) được bán với giá 33 triệu $, và Birch Forest (1903) được bán với giá 40.300.000$.
Đắt giá nhất là Adele Bloch-Bauer I được bán cho Galerie Neue ở New York vào tháng 6/2006 với 135 triệu $, và "hạ bệ" bức Boy with a pipe của Picaso (104 triệu $).
Adele Bloch-Bauer I
Adele Bloch-Bauer I


Người phụ nữ trong tranh không chỉ đẹp mà còn “bí hiểm” trên một phông nền màu vàng phú quý. Nhiều chuyên gia ngỡ rằng tranh do các họa sĩ Ai Cập vẽ nên từ hàng ngàn năm về trước. Klimt về sau còn vẽ thêm bốn bức nữa cho gia đình Bloch-Bauer. Còn nàng Adele Bloch-Bauer qua đời năm 1925.
Tháng 8/2006 nhà đấu giá Chirstie's công bố việc bán các công trình còn lại của Klimt bởi những người thừa kế của Adle Bloch-Bauer, được thu hồi bằng một cuộc chiến pháp lý lâu dài.
Bức chân dung Adele Bloch-Bauer II được bán với giá 88 triệu $ vào tháng 11/2006, bức tranh cao giá thứ 3 trên thế giới lúc này. Tổng cộng giá trị tất cả những bức tranh của những người thừa kế Adele Block-Bauer thu về hơn 327 triệu $)


Adele Bloch-Bauer II

Một số tác phẩm khác của Gustav Klimt


The Apple Tree


Death and Life

Hope II


Portrait of Hermine Gallia


                                                                                                       ST  Theo và Việt Lâm